Digitale inclusie in de meerjarenplannen van lokale besturen

Dit artikel is deel van Digitale inclusie

Veel Vlaamse lokale besturen hebben zich tijdens de vorige bestuursperiode sterk geëngageerd om te werken aan digitale inclusie. Subsidies van bovenlokale overheden stimuleerden lokale besturen om acties voor digitale inclusie te verankeren in een digitale-inclusiebeleid. Nu veel van die subsidies wegvallen, rijst de vraag: zullen de lokale besturen nog steeds kunnen werken aan digitale inclusie in de bestuursperiode 2026-2031?

Dit artikel is een samenvatting van een onderzoek uitgevoerd door Paola Verhaert in opdracht van Mediawijs, dankzij de steun van de Vlaamse overheid vanuit Gelijke Kansen

Cijfers over de meerjarenplannen

87,4%

van de lokale besturen

verwijst naar digitale inclusie in hun meerjarenplan.

48,8%

van de lokale besturen

vermeldt budget voor acties die enkel gaan over digitale inclusie.

 58,6%

van de lokale besturen

 zet in op minstens 2 van de voorwaarden voor digitale inclusie.

Veel lokale besturen engageren zich voor digitale inclusie

87,4% van de lokale besturen verwijst naar digitale inclusie in hun meerjarenplan voor de nieuwe bestuursperiode van 2026-2031. De grote meerderheid van de lokale besturen zet er dus op in.

Zowel bij kleine als grote lokale besturen en overal in Vlaanderen is het engagement groot. Alle lokale besturen met meer dan 50.000 inwoners vermelden digitale inclusie in het meerjarenplan. 

Er is wel een verschil tussen de lokale besturen die in de vorige bestuursperiode bovenlokale subsidies kregen, en de lokale besturen zonder subsidies. De lokale besturen zonder subsidies verwijzen minder vaak naar digitale inclusie in hun meerjarenplannen dan lokale besturen met subsidies. Hoe meer subsidies ze kregen, hoe vaker ze het expliciet vermelden.

Minder dan de helft van de lokale besturen voorziet middelen 

48,8% van de lokale besturen vermeldt in hun meerjarenplan een budget voor acties die enkel gaan over digitale inclusie. Een redelijk groot deel van de lokale besturen (39%) vermeldt digitale inclusie dus wel in het meerjarenplan, maar vermeldt in het meerjarenplan geen apart budget voor acties die betrekking hebben op het thema van digitale inclusie. 

Lokale besturen geven aan dat ze hun digitale-inclusiewerking terugschroeven of schrappen omdat hun bovenlokale subsidies wegvallen. Ze willen hun digitale-inclusiewerking wel verder zetten, maar zijn nog op zoek naar middelen om dat te kunnen doen.

De meerjarenplannen bieden geen volledig zicht op de manier waarop de lokale besturen hun digitale-inclusiewerking zullen financieren. Dit komt doordat sommige lokale besturen geen aparte budgetlijn voorzien voor hun digitale-inclusiewerking, maar deze integreren in een breder actieplan of inkantelen in hun reguliere werking. Bovendien zullen sommige lokale besturen nog tot de zomer van 2026 bovenlokale middelen ontvangen voor hun digitale-inclusiewerking, via het Digibankenprogramma.

De meerderheid zet in op minstens twee voorwaarden van digitale inclusie

Een digitale-inclusiebeleid gaat meestal over één of meerdere van de vier voorwaarden voor digitale inclusie: digitale toegang, digitale competenties, ondersteuning en toegankelijke en gebruiksvriendelijke dienstverlening. 58,6% van de lokale besturen zet in op minstens 2 van die voorwaarden. 13,6% vermeldt ze allemaal.

De voorwaarde waar de meeste lokale besturen aan werken, is de versterking van digitale competenties (60,4%). Daarbij voorzien ze zowel acties voor burgers, als voor medewerkers van het lokaal bestuur.

De meerderheid van de lokale besturen (57,9%) heeft in hun meerjarenplan aandacht voor de toegankelijkheid en gebruiksvriendelijkheid van hun digitale dienstverlening. Dat doen ze bijvoorbeeld door fysieke toegang tot dienstverlening te verzekeren, of door klare taal te gebruiken op hun digitale kanalen.

Meer dan de helft van de lokale besturen (52,6%) zet in op ondersteuning voor burgers om digitale toestellen en toepassingen te gebruiken. Dat doen ze bijvoorbeeld door digipunten en digibanken te organiseren waar burgers terecht kunnen met digitale vragen, of door hen te helpen bij digitale administratieve taken aan de loketten van het gemeentehuis.

Een vijfde van de lokale besturen (20,4%) organiseert acties om toegang tot internet en digitale toestellen te voorzien. Dat doen zij bijvoorbeeld door gratis wifi te voorzien in het gemeentehuis, een uitleendienst voor laptops en tablets te organiseren, openbare computerruimte uit te baten …

Benieuwd naar meer inzichten?

Waarom zetten lokale besturen in op digitale inclusie? En op welke doelgroepen richt het beleid zich?

Bekijk het webinar

Meer webinars
Webinar: digitale inclusie in de meerjarenplannen
Gepubliceerd op 12 mei 2026