9 tips voor digihelpers
Of je nu helpt in een digipunt, op de werkvloer of aan het loket: een goede digihelper lost niet alleen digitale vragen op. Je helpt digistarters om bij te leren, vertrouwen op te bouwen en steeds meer zelf te doen. Deze tips helpen je op weg.
Om te kunnen bijleren, heb je mentale ruimte nodig, en dat vraagt dan weer om een gevoel van veiligheid. Een warm onthaal is daarbij essentieel. Help de digistarter vriendelijk en geduldig op weg en maak duidelijk dat die zich in een veilige ruimte bevindt.
Maak bijvoorbeeld gebruik van stappenplannen, tutorials en notities om thuis te kunnen oefenen. Stel ook een duidelijk einddoel voorop dat je opdeelt in kleine stappen zodat de digistarter een concreet leerdoel heeft dat behapbaar en overzichtelijk is.
Het lijkt misschien een detail, maar de inrichting van de ruimte zet meteen de toon. Een gezellige plek, een kopje koffie, iemand die de digistarter verwelkomt: het draagt allemaal bij aan een positieve sfeer.
Ook de plaats waar jij als digihelper in de ruimte zit, heeft veel invloed op de digistarter. Zet je als digihelper niet achter een bureau of computerscherm. Die opstelling doet namelijk denken aan een consultatie bij een specialist, waardoor de digistarter zich (nog) onkundig(er) voelt. Zet je in plaats daarvan naast de digistarter, waarbij jullie samen naar het scherm kijken.
Om iemand goed te kunnen helpen, moet je inschatten wat de persoon al kan en wat niet. Doe dat op basis van een gesprek en kijk hoe de persoon digitale acties onderneemt.
Veel mensen vinden het moeilijk om nee te antwoorden op de vraag ‘Kan je dit?’ Begin in plaats daarvan je vraag met ‘hoe vaak’, ‘hoe’, ‘waarvoor’, ‘wanneer’... Bijvoorbeeld:
- Heb je een computer/smartphone? Waarvoor gebruik je die?
- Hoe (vaak) ga jij op het internet?
- Hoe (vaak) gebruik je een computer?
- Hoe (vaak) stuur je een berichtje naar mensen?
Vraag tijdens het gesprek om acties uit te voeren die met de vraag te maken hebben. Zo krijg je een vollediger beeld en merk je of de persoon zichzelf misschien over- of onderschat. Start met kleine, eenvoudige acties waarvan je vermoedt dat de digistarter het al kan. Als de digistarter de actie vlot uitvoert, kan je grotere stappen nemen. Bijvoorbeeld: Iemand wil Whatsapp leren gebruiken. Start met de vraag ‘Kan je je smartphone aanzetten?’ in plaats van de persoon meteen naar de App Store of Google Play Store te sturen.
Bij veel digistarters spelen nog andere zaken mee dan alleen het digitale. Zo kunnen ze bijvoorbeeld laaggeletterd zijn, moeite hebben met de Nederlandse taal of weinig in aanraking komen met de digitale wereld. Als digihelper is het belangrijk om daar zicht op te krijgen en rekening mee te houden.
Bij veel digitale vragen is er een onderscheid tussen eenmalige handelingen en terugkerende handelingen. Stel jezelf steeds de vraag: welke handelingen moet de digistarter een volgende keer zelf kunnen, en welke moeten maar één keer gebeuren? Neem ingewikkelde, eenmalige zaken zelf op, maar betrek de persoon bij elke handeling die je doet.
Laat de digistarter terugkerende zaken zelf doen, eventueel met jouw instructies of aanwijzingen. In een ideaal scenario laat je de digistarter dezelfde handeling meerdere keren oefenen, met elke keer wat minder hulp.
Als vrijwilliger, buur of vriend help je best enkel bij technische zaken: iets installeren, iemand aanleren hoe je een app gebruikt, een login aanmaken, leren inloggen, tonen hoe je een formulier invult …
Bij inhoudelijke zaken help je beter niet, zoals het invullen van formulieren, online overschrijvingen of advies geven over welke vacatures bij iemand passen. Als er achteraf zaken niet in orde blijken, kan je daar namelijk last mee krijgen. Je verwijst de digistarter dus beter door naar een professional.
- Leg jargon en Engelse woorden uit. Bij woorden als ‘inloggen’, ‘account’, ‘app’ en ‘cloud’ hebben digistarters extra uitleg nodig. Vertaal eventueel het woord of omschrijf wat het inhoudt.
- De digitale wereld is vaak abstract voor een digistarter. Het kan helpen om verbinding te maken met de ‘echte’ wereld via een vergelijking. Opslagruimte op je telefoon kan je bijvoorbeeld vergelijken met een opbergruimte. Als de opbergruimte vol is, moet je iets weggooien voor je iets nieuws in de plaats kan leggen. De ene app neemt meer plaats in dan de andere, net zoals echte spullen in een opbergruimte.
- Vermijd de woorden ‘gewoon’ en ‘niet moeilijk’. Voor digistarters voelt niets gewoon of vertrouwd aan wanneer die werkt met technologie.
Leg één methode uit om iets te doen, ook al zijn er meerdere opties. Je kan eventueel wel twee manieren tonen, maar kies dan samen de voor de digistarter makkelijkste methode en oefen die in.
Een klein stapje voor jou kan een enorme stap zijn voor de digistarter. Benadruk elk succes en vier het samen. Zo wint de digistarter zelfvertrouwen. Maak alle voortgang zichtbaar. Reik eventueel certificaten uit als iets afgerond is. Deel de weg naar het leerdoel ook op in kleine stukjes, zodat de digistarter snel een succeservaring heeft. Opdelen in etappes maakt de bergbeklimming minder zwaar!