Apenstaartjaren studiedag 2026

In deze sessie duidt Ernst Koster (UGent) opvallende resultaten uit Apenstaartjaren en plaatst die in het licht van het advies van de Hoge Gezondheidsraad over schermen en sociale media. Welke inzichten springen eruit en welke reflecties roepen ze op voor professionals en opvoeders? Aansluitend delen Mariek Vanden Abeele (UGent), Heidi Vandebosch (UAntwerpen), Wouter De Meester (Digisaurus) en twee jongeren in korte presentaties telkens één concreet advies voor ouders en opvoeders. Zo vertalen we onderzoeksresultaten naar bruikbare handvatten voor de praktijk.

Beelden zeggen soms meer dan duizend woorden… maar vertellen ze ook altijd de waarheid? In deze interactieve sessie duiken we in de wereld van visuele desinformatie. We onderzoeken hoe foto's en video's kunnen worden ingezet om een boodschap kracht bij te zetten, of om doelbewust te misleiden, én staan stil bij hoe we beelden kunnen factchecken. 

Tijdens deze standenmarkt maak je kennis met inspirerende organisaties en concrete methodieken die je meteen kan inzetten in je klas of schoolwerking. Op het einde ga je naar huis met een rugzak vol praktische tools en frisse ideeën. Bovendien breid je je netwerk uit met experten die je verder kunnen ondersteunen rond cybersecurity.

In deze workshop gaan we aan de slag met twee vragen uit de nieuwe publicatie van Mediawijs over opvoeding in een wereld vol media, gericht naar professionals  die werken met jongeren in kwetsbare situaties. In de publicatie geven we antwoord op 13 prangende vragen uit het werkveld gecombineerd met good practices en praktische tools die opvoeders kunnen ondersteunen bij mediaopvoeding. In deze workshop schetsen de auteurs het antwoord op enkele vragen, gaan in gesprek met professionals uit de jeugdhulp en met het publiek.  

Delen jongeren hun locatie met hun vrienden? En met hun ouders? Met hoeveel ouderlijke controle voelen jongeren zich comfortabel? Wat vinden ze van hun gsm afgeven op school? Hoeveel gegevens mag een sociale media-app vragen, en waarvoor? Wanneer geef je je privacy af, en wanneer zeker niet? In dit panel vragen we aan jongeren zelf wat zij vinden van online privacy: wanneer is delen oké, en wanneer niet? 

Jongeren gebruiken steeds meer AI-chatbots zoals ChatGPT. De recentste cijfers van Apestaartjaren vormen het vertrekpunt van deze sessie. Vervolgens gaan we tijdens panelgesprek in op vragen zoals: waarover praten ze dan met hun virtuele vriend, welke impact heeft dit op hun mentaal welbevinden, hoe gaan we hier mee om … 

Deze sessie biedt inzicht in hoe sociale media het lichaamsbeeld en de lichaamstevredenheid van jongeren beïnvloeden. An Vandeputte (Eetexpert) vertelt meer over lichaamsbeeld, lichamelijke veranderingen en hoe jongeren hierin begeleid kunnen worden. Marloes De Brabandere (UGent) zoomt vervolgens in op de impact van fitfluencers, met aandacht voor zowel positieve als negatieve effecten op jongeren. Afsluitend worden concrete handvatten aangereikt voor begeleiding van jongeren.

Tijdens deze standenmarkt maak je kennis met inspirerende organisaties en concrete methodieken die je meteen kan inzetten in je klas of schoolwerking. Op het einde ga je naar huis met een rugzak vol praktische tools en frisse ideeën. Bovendien breid je je netwerk uit met experten die je verder kunnen ondersteunen rond mediawijsheid en actualiteit.

Apenstaartjaren bestaat 20 jaar! In dit panelgesprek gaan jongeren en onderzoekers met elkaar in gesprek over de digitale leefwereld van jongeren doorheen de tijd. Welke trends zijn door de jaren heen zichtbaar geworden? Wat veranderde ingrijpend en wat bleef opvallend consistent? Tot slot kijken we vooruit: welke ontwikkelingen kunnen we in de toekomst verwachten en welke uitdagingen liggen voor ons?

Games zijn niet alleen een leuk tijdverdrijf, maar ook een manier om jezelf te versterken. Via videogames leren jongeren digitale, technische, maar ook sociale vaardigheden. In deze sessie tonen we via theorie en praktijkvoorbeelden aan hoe gamen positief kan ingezet worden om jongeren met zichzelf, met elkaar en met jou te verbinden.

Kinderrechten gelden overal, ook online en in de digitale leefwereld. Maar hoe werkt dat in de praktijk? En wat doe je wanneer verschillende kinderrechten met elkaar lijken te botsen, zoals het recht op informatie en het recht op bescherming, bijvoorbeeld? Milà Geldhof, eerstelijnswerker van kinderrechtenorganisatie STEKR, schijnt een licht op hoe de kinderrechten in de digitale leefwereld werken. Nadien vragen we in een panelgesprek naar de mening van jongeren. Hoe kijken zij naar discussies als een smartphoneverbod, toegang tot sociale media, bescherming van/door ouders...

In deze workshop gaan we actief aan de slag met een nieuw lespakket over online beïnvloeding en radicale trends. Met dit lespakket ontdek je wat online beïnvloeding is, hoe online subculturen werken en hoe je hiermee bewuster kan omgaan. We nemen je mee in de opbouw en inhoud, maar vooral: we gaan samen enkele werkvormen uitproberen. De methodieken kunnen ook ingezet worden binnen jeugdwerk.

Tijdens deze interactieve keuzesessie rond het thema online seksualiteit nemen deelnemers plaats aan gesprekstafels waar experten het gesprek begeleiden. In een open en veilige setting delen zij hun kennis, ervaringen en praktijkvoorbeelden, waardoor deelnemers niet alleen leren van de expertise aan tafel, maar ook van elkaar. De tafels zijn ingedeeld volgens vier doelgroepen: anderstaligen, jeugdhulp, LGBTQ+ en de brede groep kinderen en jongeren.

In deze inspiratiesessie zetten we de basisbeginselen van digitale inclusie op scherp, delen we inspiratie vanuit Link in de Kabel en Mediawijs, en gaan we vooral zelf aan de slag. Samen denken we na over wat digitale inclusie concreet kan betekenen voor de kinderen en jongeren in onze eigen werking. Je vertrekt niet alleen met nieuwe inzichten, maar ook met ideeën en handvatten om digitaal inclusief aan de slag te gaan in jouw eigen klas of groep.

Wat is de impact van een smartphoneverbod op school en wat leren recente onderzoeken ons hierover? In deze sessie stellen KU Leuven en UGent hun onderzoeken voor: het Smartphone Shutdown-project en de SmartphoneStop-studie, die de invloed van smartphones op leren, concentratie en schoolklimaat in kaart brengen. We vertalen de onderzoeksresultaten naar concrete adviezen voor de onderwijspraktijk. Daarnaast bekijken we hoe ouders en opvoeders ook thuis en in de vrije tijd met deze inzichten aan de slag kunnen.