Lespakket wetenschapsneus

Educatief pakket

Discussies over (on)gezonde voeding, klimaatopwarming of AI zorgen voor controverse in de media én het wetenschapsonderwijs. In het zogenaamde ‘post-truth’ tijdperk is het voor leerlingen steeds moeilijker om waarheid van leugen te onderscheiden. Wanneer is een redenering logisch en overtuigend? Wanneer is een bron betrouwbaar? Wanneer is iets waar en is het daarom ook waardevol? Hoe worden boodschappen geframed?

Voor leerlingen van tweede en derde graad secundair onderwijs.

Met dit lespakket ontdek je leermateriaal om jongeren weerbaar te maken tegenover de ‘infodemie’ van wetenschappelijke mis- en desinformatie, door in te zetten op het kritisch denken van leerlingen over wetenschap. Jongeren worden uitgedaagd om na te denken over klimaatverandering, gezondheid, technologie en wetenschap. Ze staan onder andere stil bij argumenten die gebruikt worden, de betrouwbaarheid van bronnen, het verschil tussen feiten en waarden en hoe boodschappen geframed kunnen worden. 

Wat komt er aan bod

Het lespakket bestaat uit drie onderdelen:

  • Oefeningen die het kritisch denken van leerlingen uitlokken. Elke oefening omvat een prikkel (bv. foto, uitspraak of internetpost), uitleg over de concrete activiteit met een aantal verwerkingsvragen en grote vragen. Deze grote vragen zijn het uiteindelijke doel van iedere oefening. Waar nodig werd achtergrondinformatie toegevoegd om duiding te bieden. Voorbeelden van concrete werkvormen in de oefeningen zijn rangschikactiviteiten, stellingenspelen, casussen of gedachte-experimenten.
  • Gebruiksklare presentaties ter ondersteuning van de oefeningen.
  • Werkbladen bij sommige oefeningen 

Je hoeft niet alle methodieken te gebruiken. Sommige zijn laagdrempelig en ideaal om mee te beginnen, anderen vragen meer tijd.

Je herkent de moeilijkheidsgraad aan sterretjes
* is eenvoudig
*** is uitdagender

Zo gebruik je het

  • Lees de handleiding.
  • Gebruik de activiteiten als motiverende instap of als afsluiter van een les.
  • Focus op grote vragen: de oefeningen vormen een startprikkel om leerlingen te laten reflecteren. Via de verwerkingsvragen kom je tot de centrale grote vragen, die meer diepgaande kritische inzichten stimuleren. Je kan als gespreksleider kiezen uit meerdere grote vragen. Deze worden altijd klassikaal besproken.
  • Neem de rol aan van gespreksleider: oordeel niet, luister goed en stel vragen. Maak leerlingen duidelijk dat je de rol van gespreksleider opneemt en stel vragen die peilen naar verheldering, argumenten, perspectieven of gevolgen.

Dit heb je nodig

Dit lespakket kwam tot stand in samenwerking met onderzoekskern Exploratio van Odisee. Dit project werd gefinancierd via PWO/Odisee.