Spelenderwijs mediawijs met Sienjaal
Dit artikel is deel van
Digitale inclusie
Wie geen toegang heeft tot de digitale wereld, dreigt ook op andere vlakken buitengesloten te raken. Daarom zijn digitale vaardigheden essentieel om ten volle te kunnen deelnemen aan de samenleving. Niels van Sienjaal vertelt hoe de organisatie volwassenen ondersteunt om sterker en bewuster met digitale media om te gaan.
Wat is Sienjaal?
Sienjaal is een nieuwe vzw die interactieve workshops ontwikkelt om de digitale vaardigheden van volwassenen op een speelse manier te versterken. De workshops zijn er voor alle volwassenen, maar richten zich vooral op personen in een digitaal kwetsbare situatie.
“Sienjaal komt voort uit vzw Link in de Kabel: een organisatie die al jaren de digitale vaardigheden van kinderen en jongeren versterkt. Als partner binnen meerdere digibanken zocht de organisatie naar manieren om haar expertise ook in te zetten voor volwassenen in een digitaal kwetsbare situatie.
Drie kernelementen bleken daarbij erg goed te werken: in nauw partnerschap een aanbod op maat uitwerken, het aanbod outreachend organiseren op plekken waar de doelgroep zich vertrouwd voelt, en een speelse en creatieve aanpak die aansluit bij de leefwereld van de doelgroep.”
Wat willen jullie bereiken bij Sienjaal?
“We zien twee grote noden. Ten eerste is er een brede nood om digitale vaardigheden te versterken. 40% van de Belgen is digitaal kwetsbaar, wat vooral betekent dat ze onvoldoende digitale vaardigheden hebben. Ten tweede is er ook nood aan het verbinden van mensen rond dit thema. We stellen vast dat veel mensen bij weinig anderen in hun direct netwerk terechtkunnen om vragen te stellen over de digitale wereld.
Het is vanuit die twee vaststellingen dat we onze vzw hebben opgericht. Onze eerste doelstelling is om de digitale vaardigheden van volwassenen te versterken. Uiteraard gaat dat deels over die technische vaardigheden, maar heel veel gaat ook over het mediawijs, kritisch, bewust, veilig, verantwoord gebruiken van media. De andere doelstelling is om mensen samen te brengen rond dit thema en hen te vormen tot een gemeenschap waarin zij ervaringen, perspectieven en hulp uitwisselen.”
Hoe doen jullie dat concreet?
“Om volwassenen bewust te maken van de risico’s én kansen van de digitale wereld, ontwikkelen we workshops waarin leren en amuseren in een veilige context centraal staan. Al onze workshops zijn heel interactief. We steken er ook altijd spelconcepten in die zijn afgestemd op de leefwereld van de doelgroep.
Als we bijvoorbeeld met senioren werken, is een van de formats die zeer goed werkt de bingo omdat dat herkenbaar is voor hen. Op die manier creëren we ook interesse om te willen deelnemen en een soort van veiligheid. Maar we geven die bingo natuurlijk wel een andere insteek: in plaats van getallen, gaat het over concepten uit de digitale wereld die we toelichten.”
“Al onze workshops zijn heel interactief. We steken er ook spelconcepten in die zijn afgestemd op de leefwereld van de doelgroep.”
“Waar mogelijk gaan we ook met de groep zelf aan de slag. We zoeken samen met hen naar manieren om elkaar te versterken in een wereld die steeds digitaler wordt. We luisteren: hoe kijken jullie vandaag zelf al naar digitale media en technologieën? Als iemand een ervaring deelt, vragen we aan de rest van de groep: hoe herkenbaar is dat voor jullie? Zo faciliteren we een dialoog.”
Over welke thema’s gaan die workshops?
Niels van Sienjaal
“Er ligt een grote focus op veilig online gaan, omdat we zien uit de cijfers dat Belgen daar het slechtste op scoren. En omdat we ook merken dat veel mensen zich bewust zijn dat ze daar niet goed op scoren. Dat bewustzijn zorgt dan ook voor angst om online te gaan en digitale toepassingen te leren. Daarom ondersteunen we mensen om zaken als phishing en fake news te herkennen, en om hun eigen gegevens online goed te beschermen via instellingen en wachtwoordbeheer.
Daarnaast hebben we ook sessies die gaan over essentiële diensten die steeds meer online worden aangeboden. Bijvoorbeeld het platform van Mijn Gezondheid beheren, de eBox leren gebruiken, een afspraak maken bij het e-loket van de gemeente …
Een derde blok gaat over de creatieve kant van digitale media. Dat gaat bijvoorbeeld over smartphonefotografie en hoe je op een goede manier AI gebruikt.
In onze sessies brengen we ook niet-digitale alternatieven onder de aandacht. Mensen lijken soms te denken dat alles digitaal moet, wat zowel een totale afkeer van digitale media als verslaving in de hand kan werken. Om mensen te ondersteunen een gezonde digitale balans te vinden, laten we hen bijvoorbeeld inzien hoe je wachtwoorden ook zonder ingewikkelde wachtwoordkluizen op een veilige manier kan beheren.”
Wie is jullie doelgroep?
“Sienjaal is er voor alle volwassenen die nood hebben aan ondersteuning in hun digitale leven en richt zich vooral op hen die zich in een digitaal kwetsbare situatie bevinden.
Concreet gaat dat bijvoorbeeld over senioren, anderstalige nieuwkomers, mensen die in armoede leven, mensen met een verstandelijke of sociale beperking, mensen die moeilijk kansen krijgen op de reguliere arbeidsmarkt en tewerkgesteld worden in een maatwerkbedrijf, en mensen met knoppenangst."
“We bereiken hen vooral door in partnerschap en outreachend te werken. We hebben geen eigen lokalen waar mensen naartoe kunnen komen om vormingen te volgen. Wij werken samen met organisaties waar die doelgroepen al komen. Samen met hen bespreken we de concrete noden en behoeften van de doelgroep om op basis daarvan een aanbod op maat uit te werken.”
“We werken bijvoorbeeld samen met digibanken, verenigingen waar armen het woord nemen, maatwerkbedrijven, praatgroepen voor anderstalige nieuwkomers, woonzorgcentra, lokale dienstencentra, …
Soms betrekken we ook begeleiders en vrijwilligers die met de doelgroep in contact staan, om hen te versterken op vlak van hun eigen digitale vaardigheden én om hen advies te geven over hoe zij de doelgroep op een goede manier kunnen ondersteunen in de digitale wereld.
Elke organisatie en partner in Vlaanderen kan contact met ons opnemen om te bespreken wat we voor hen kunnen doen.”