Wat is 'framing'?

Beelden hebben een sterke invloed op hoe je iets ervaart. Ze kunnen spanning of empathie opwekken, je op het verkeerde been zetten of je overtuigen van een bepaalde mening. 

Enkele voorbeelden van hoe beelden je kunnen beïnvloeden: 

• Vogel - en kikkerperspectief: Van bovenaf lijkt iemand klein en kwetsbaar, van onderuit groot en machtig.
• Kadrage: Door één detail te benadrukken en andere elementen buiten beeld te laten, verandert de focus.
• Afstand: Een close-up roept meer emotie op, terwijl een beeld van veraf genomen meer overzicht en afstand geeft.
• Lens: Een groothoeklens kan een ruimte leeg doen lijken, terwijl een telelens de mensen dichter bij elkaar toont.
• Montage: Door beelden na elkaar te plaatsen, wordt er een verband gesuggereerd dat er misschien niet is.
• Beeldbewerking: Door beelden aan te passen of te manipuleren, kan je de werkelijkheid vervormen en emoties sturen.
• Geluid of muziek: Welke geluidseffecten of muziek je gebruikt, beïnvloedt hoe je het beeld ervaart 

Ook journalisten kiezen een invalshoek van waaruit ze hun verhaal brengen. Ook zij doen dus aan framing. Ze beslissen bijvoorbeeld:  

• wie ze aan het woord laten
• welke beelden of grafieken ze tonen
• welke woorden ze gebruiken
• welke titel het verhaal krijgt
• … 

De journalist maakt dus keuzes die invloed hebben op hoe lezers of kijkers het nieuws interpreteren, waardoor het nieuws nooit neutraal kan zijn. Maar journalisten moeten wel onpartijdig zijn door verschillende perspectieven te belichten en genoeg context mee te geven. 

Politici kunnen framing gebruiken als propagandamiddel: ze kiezen woorden en beelden die emoties oproepen en je denken sturen. Zo proberen ze je te overtuigen van hun ideeën. 

Voorstanders voor hogere belastingen zullen het omschrijven als een “solidariteitsbijdrage” die iedereen helpt, terwijl tegenstanders eerder zullen spreken over een “belastingsdruk” die mensen benadeelt. 

Reclame maakt ook gebruik van framing om producten mooier, beter of gezonder te laten lijken. Bedrijven kiezen woorden en beelden die inspelen op emoties zoals geluk, succes of schoonheid.  

Denk aan advertenties voor schoonheidsproducten die met bewerkte foto’s je het gevoel geven dat je er ook zo ‘perfect’ zal uitzien als je het gebruikt. Of reclame voor “suikervrije koekjes” die niets vermelden over de hoeveelheid vet. 

Zo sturen frames niet alleen hoe je denkt, maar ook wat je koopt.

Als je een verhaal steeds vanuit hetzelfde frame hoort of ziet, krijg je een onvolledig beeld van de werkelijkheid. Sommige mensen laten bewust belangrijke informatie weg en zetten andere informatie in de verf om je te sturen richting een bepaalde interpretatie van de werkelijkheid. Zo kunnen beelden van betogers tegen het migratiebeleid later opnieuw worden gedeeld alsof het beelden zijn van een klimaatprotest.

Als frames steeds dezelfde eigenschappen van een groep benadrukken, lijken deze eigenschappen vanzelfsprekend. Zo kunnen we andere kenmerken van de groep vergeten. Ouderen worden bijvoorbeeld vaak afgebeeld als kwetsbaar en afhankelijk van hulp. Dat frame kan ervoor zorgen dat mensen ouderen vooral zien als hulpbehoevend en minder aandacht hebben voor hun ervaring, kennis en bijdrage aan de samenleving.

De woorden en beelden die je gebruikt om een verhaal te vertellen, kunnen je emoties beïnvloeden en zo mee bepalen wat je denkt en hoe je je gedraagt. Een campagne over zwerfvuil die focust op een propere buurt, kan je motiveren om zelf zorg te dragen voor je omgeving.