Digitale inclusie: is iedereen mee?

Actueel

De digitalisering gaat razendsnel. Voor steeds meer diensten kan of moet je online, of je nu je treinticket wil kopen of je belastingaangifte wil indienen. Handig, maar niet voor iedereen. Daarom moeten we met z’n allen oog hebben voor wie (nog) niet meekan met de digitale snelheidstrein, door in te zetten op digitale inclusie.  

Vragen over digitale inclusie? Contacteer onze experten Alenka Le CompteDavy Nijs en Mattia De Pauw.

Wat is digitale inclusie?

De term ‘digitale inclusie’ of ‘e-inclusie’ verwijst naar acties en oplossingen die nodig zijn om digitale uitsluiting te voorkomen, zodat iedereen, die dat wil, ten volle kan deelnemen aan de digitale samenleving. Enerzijds gaat het om het wegwerken van ICT-gerelateerde drempels, zoals digitale vaardigheden en toegang tot toestellen en internet. Anderzijds moeten mensen ondersteund worden en de kans krijgen om zelf hun digitale weg te zoeken, bijvoorbeeld door gebruiksvriendelijke websites en apps te ontwikkelen.

Wat is digitale inclusie?

Vier veelgestelde vragen over digitale inclusie

Niet iedereen is mee in het digitale verhaal. Wanneer iemand uitgesloten dreigt te worden door een tekort aan digitale toegang of vaardigheden, spreken we van digitale uitsluiting. Digitale uitsluiting kan bepaalde gevolgen met zich meebrengen. Zo gaat het vaak samen met sociale uitsluiting. Daarom verliezen we digitale inclusie beter niet uit het oog. 

Daarom is digitale inclusie belangrijk

Het ‘digitale kloof’-denken ziet digitale uitsluiting als een kloof tussen mensen met en zonder toegang tot digitale media en internet. Dit idee is echter achterhaald. Zo weten we vandaag dat digitale uitsluiting meer omvat dan een gebrek aan toegang alleen: ook factoren als vaardigheden, motivatie, ondersteuning en iemands persoonlijke netwerk spelen een rol bij digitale ongelijkheden.

Er zijn verschillende indicatoren die samen bepalen of iemand digitaal uitgesloten is. Daarbij lopen sommige bevolkingsgroepen een groter risico dan andere.

Wie is kwetsbaar voor digitale uitsluiting?

Onze samenleving wordt steeds digitaler. Dat brengt veel voordelen met zich mee, maar niet iedereen is altijd even goed mee. Hoe is het gesteld met de digitale (on)gelijkheid in Vlaanderen? En welke groepen in Vlaanderen zijn nu het meest kwetsbaar en vatbaar voor digitale uitsluiting? En welke plannen heeft het beleid om hierin verandering te brengen?

Hoe kan je werken aan digitale inclusie?

Digitale uitsluiting is breder dan de digitale kloof: het draait niet alleen om toegang tot toestellen of internet. Enkel inzetten op toegang is dus ook niet voldoende om te spreken over digitale inclusie. Wie digitale inclusie wil versterken, moet inzetten op vier voorwaarden:

Digitale toegang betekent dat mensen een toestel en een internetverbinding hebben om online te gaan. Maar ook andere factoren, zoals het aantal toestellen per gezin, de kwaliteit van de verbinding en toestellen en de kostprijs spelen een grote rol.

Bekijk de verschillende initiatieven voor betaalbaar internet in België 

Digitale competenties gaan over de kennis, vaardigheden en attitudes die nodig zijn om actief, kritisch en bewust online te gaan. Het gaat om een brede set: van basisvaardigheden zoals een e-mail versturen tot moeilijkere taken zoals phishing herkennen of privacy-instellingen beheren.

Ontdek hoe je digitale competenties kan meten

Wanneer ben je mediawijs?

Een ondersteuningsnetwerk zorgt ervoor dat mensen ergens terechtkunnen met vragen, problemen en onzekerheden. Dat kan een vriend zijn, een buur, een leerkracht, een bibliotheekmedewerker, een digihelper in een digipunt … Zo’n netwerk verlaagt de drempel om hulp te vragen en maakt digitale groei mogelijk.

Ontdek hoe jij anderen kan helpen

Inclusion by design betekent dat digitale diensten zo worden ontworpen dat iedereen ze kan gebruiken. Denk aan duidelijke taal, logische navigatie, toegankelijkheid voor mensen met een beperking … 

Lees meer over Inclusion by design

Digitale Week 2026

Organiseer een activiteit tijdens de Digitale Week van 6 tot en met 16 oktober 2026!

digitaleweek_ctheuntold.be221van250.jpg

Digitale inclusie in jouw organisatie

Ook in je eigen organisatie, stad of gemeente, of op het werk kan je op veel manieren werken aan digitale inclusie. Van een paar eenvoudige tips tot het uitwerken van een volledig e-inclusiebeleid: wij helpen je op weg.

Handige tools

Meer tools
  • Digiwatte?-videoreeks Video

    Digiwatte?-videoreeks

    In de Digiwatte?-videoreeks leggen Bart en Kim verschillende digitale toepassingen uit. Elke aflevering bespreken ze een thema om ervoor te zorgen dat iedereen stap voor stap kan bijleren over de digitale wereld. Er worden verschillende thema’s besproken: je kan bijleren over chatten en e-mailen, maar ook over het bekijken van je gezondheidsgegevens en nog veel meer!

  • Beleidstool digitale inclusie - lokale besturen Educatief pakket

    Beleidstool digitale inclusie - lokale besturen

    De beleidstool digitale inclusie inspireert en ondersteunt lokale besturen om een visie en een beleid rond digitale inclusie op te stellen of om een bestaande visie en beleid uit te breiden.

  • Werken met vrijwillige digihelpers Publicatie

    Werken met vrijwillige digihelpers

    In deze inspiratiegids kom je te weten hoe je een werking met vrijwillige digihelpers kan opzetten of uitbreiden. Je vindt er tips and tricks over werving, opleiding, opvolging, enz.

Digitale uitsluiting in cijfers

Meer onderzoek
40%

van de Belgische bevolking

is digitaal kwetsbaar. Lees meer.

5%

van de Belgen

heeft thuis geen internetverbinding. Lees meer.

26%

van de Vlamingen

twijfelt om digitale toepassingen te gebruiken uit vrees om fouten te maken. Lees meer.

13%

van de Vlamingen

ervaart moeilijkheden bij het kopen van een ticket voor het openbaar vervoer. Lees meer.

54%

van de werkzoekenden

is digitaal kwetsbaar. Lees meer.

52%

van de laaggeschoolde jongeren 

beschikt over slechte digitale vaardigheden. Lees meer.

Interessante onderzoeken

Elk jaar schetst de Digimeter de trends rond bezit en gebruik van media en technologie in Vlaanderen.

Wat zeggen de cijfers ons over digitale ongelijkheden anno 2024?

Ontdek hoe het staat met de digitale kwetsbaarheid van kinderen tussen 6 en 18 jaar.

Inspirerende projecten

Ook kwetsbare kinderen en jongeren verdienen het om digitaal mee te kunnen. Gelukkig zijn er heel wat projecten die daar op een vernieuwende en succesvolle manier aan werken. Ontdek 17 inspirerende praktijken.

In de inspiratiegids ‘Digitaal mee op school’ vind je enkele inspirerende praktijken om aan de slag te gaan met digitale inclusie op school.

In de inspiratiegids 'Digistarters bereiken' vind je 23 inspiratiefiches die je concrete handvatten bieden om een ruime of specifieke doelgroep te bereiken.

 

3x inspiratie uit het buitenland

Learn My Way

Een Britse website met gratis cursussen rond digitale vaardigheden.

SeniorWeb

Een Nederlandse vereniging waar senioren terechtkunnen voor uitleg, cursussen en persoonlijke hulp.

Digihandig

Een Nederlandse app die beginnende smartphonegebruikers stap voor stap leert nieuwe apps te gebruiken en op een veilige manier de smartphone te gebruiken.

Nieuws over digitale inclusie in jouw mailbox?

Schrijf je in voor de 3 maandelijkse nieuwsbrief.

Photo by Rinck Content Studio on Unsplash