Reclame? Wijs!

Reclame is overal en je vindt het niet langer enkel op TV, in kranten of op straat, maar ook steeds meer online. Reclamemakers zijn dan ook echte kraks in het bedenken van nieuwe en originele manieren om de consument te bereiken. Door reclame te leren herkennen leer je er ook kritisch over nadenken.

Vragen over reclame? Contacteer onze expert Bert Pieters.

Bekijk ook ons dossier over propaganda.

Under construction

Dit dossier is in volle ontwikkeling, dus je komt binnenkort best nog eens terug. Je vindt hier alvast wat basisinformatie en doorverwijzingen naar websites met meer expertise over dit thema. 

nils-schirmer-igzdv4looh8-unsplash.jpg

Wat is reclamewijsheid?

Reclamewijsheid verwijst naar de vaardigheden en kennis die nodig zijn om reclame op een bewuste manier te verwerken. Dit betekent reclame herkennen, maar ook de commerciële bedoelingen erachter begrijpen en bewust nadenken over reclame:

  • Welke strategie gebruiken de reclamemakers?
  • Welke emoties wekt deze reclame bij mij op?
  • Vind ik deze reclame eerlijk?

Als kinderen de commerciële bedoeling van reclame niet begrijpen, worden ze er onbewust door beïnvloed, wat kan leiden tot impulsieve en onnodige aankopen of kind-ouder-conflicten. Volwassenen worden geacht een gezonde dosis reclamewijsheid te bevatten. Toch wordt iedereen nog wel eens verleid door reclame. Er is dus een belangrijk verschil tussen het beschikken over reclamewijsheid en het toepassen ervan.

3 veelgestelde vragen over reclame(wijsheid)

Nee. Reclame geeft nuttige informatie en kan leuk zijn. Daar is niets mis mee. Denk eraan dat reclamemakers je een goed gevoel willen geven bij een product. Want als je een product leuk vindt, is de kans groter dat je het koopt.

Ja. Net als bij volwassenen heeft reclame ook op kinderen een invloed. Die invloed is vaak zelfs groter aangezien kinderen over een lager niveau van reclamewijsheid beschikken. Door kinderen te leren omgaan met reclame kan je die invloed verkleinen.

Alhoewel de twee termen veel gemeen hebben, is er een groot verschil tussen reclame en propaganda. Reclame ondersteunt verkoops- en marketingdoeleinden: adverteerders willen een hogere consumptie van hun producten en diensten en gebruiken daarom verschillende vormen van massa- en digitale media om het publiek te overtuigen. De term propaganda wordt over het algemeen gebruikt wanneer iemand aanhangers te winnen voor bepaalde (politieke) ideeën. Waar men bij reclame dus mensen probeert te overtuigen voor commerciële doeleinden, probeert men bij propaganda mensen eerder te overtuigen van specifieke ideeën of een bepaald gedachtegoed.

“De meeste volwassenen hebben een gezonde dosis reclamewijsheid. Toch wordt iedereen nog wel eens verleid door reclame. Reclame kunnen herkennen is één ding, maar er niet door verleid worden, is iets anders."
Liselot Hudders
Liselot Hudders
Professor Marketing Communicatie
Universiteit Gent

Reclamewijshei in cijfers

Meer onderzoek
3 op 4

Vlamingen (73%)

vindt reclame bij gratis apps of websites storend. Lees meer.

14%

van de Vlamingen

vindt gepersonaliseerde reclame leuk. Een erg kleine minderheid, dus. Lees meer.

1 op de 2

16 tot 24 jarigen

heeft als eens een product gekocht doordat ze reclame erover zagen passeren via sociale media. Lees meer.

Interessante onderzoeken

Hoe staat het met het mediagebruik en de mediaopvoeding in Vlaamse gezinnen met kinderen tussen 0 en 18 jaar?

Elk jaar schetst de Digimeter de trends rond bezit en gebruik van media en technologie in Vlaanderen.

Video's over reclame

Meer video's

Meer weten?

  • MediaNest

Op de website van MediaNest vind je vragen en antwoorden voor al wie betrokken is bij de mediaopvoeding van kinderen en jongeren. 

  • JEP

Ongepaste reclame gespot? Dien een klacht in bij JEP. JEP waakt erover dat reclame eerlijk, oprecht en maatschappelijk verantwoord is.

  • De Vlaamse Regulator voor de Media (VRM)

Rare reclame op tv of radio? De VRM ziet als onafhankelijke toezichthouder toe op de naleving van de mediaregelgeving door Vlaamse radio en televisie. In tegenstelling tot de JEP kan de VRM ook boetes opleggen.

  • FOD Economie

Reclame misleidend of aggressief? Wanneer je vermoedt dat je het slachtoffer bent van misleiding, bedrog, fraude of oplichting, kan je terecht bij de Federale Overheidsdienst Economie. 

  • De Gegevensbeschermingsautoriteit

De Gegevensbeschermingsautoriteit ziet erop toe dat onze gegevens correct gebruikt worden. Indien dit niet het geval is (bv. Wanneer een adverteerder onze toestemming niet heeft om ze te gebruiken) dan kan je hen vragen hier iets aan te doen.